|
Δημοτικό Σχολείο Πλατέος Ημαθίας
Τίτλος Προγράμματος:
" Αλιάκμονας...Λίμνες Σφηκιάς - Ασωμάτων: Πηγή Ζωής και Ενέργειας"
Διάρκεια Προγράμματος: 2004 - 2005
|
|
Ολοκληρώνοντας
τις δράσεις της η περιβαλλοντική ομάδα του σχολείου
δημιούργησε ένα CDRom κι ένα έντυπο με φύλλα αξιολόγησης, παρατήρησης
και ερωτηματολόγια |
 |
|
Εικ.:
Αφίσα της περιβαλλοντικής ομάδας
|
Το
θέμα μας διαρθρώθηκε σε επιμέρους θέματα - ενότητες , έτσι ώστε οι στόχοι
και οι δραστηριότητες να έχουν μεγαλύτερη συνοχή και σαφήνεια. Τα επιμέρους
αυτά θέματα είναι :
- Εισαγωγή στις έννοιες "ποτάμι" και "λίμνη"
- Η πορεία του Αλιάκμονα προς τη θάλασσα
- Ύδρευση και άρδευση
- Ηλεκτρική ενέργεια
- Υδροβιότοπος , Δέλτα Αλιάκμονα
- Τρόποι και μέτρα προστασίας.
Πρέπει να σημειωθεί ότι με τον τίτλο "Αλιάκμονας" αναφερόμαστε
και στις λίμνες Ασωμάτων - Σφηκιάς , αλλά και στα κανάλια της περιοχής.
Είναι προφανές ότι τα επιμέρους αυτά θέματα ενώνονται , συναντώνται και
αλληλοσυμπληρώνονται , δημιουργώντας ένα ενιαίο πλαίσιο στο οποίο οργανώθηκαν
οι δραστηριότητες του προγράμματος. Πρέπει επίσης να τονιστεί ότι κατά την
ενασχόληση με τα θέματα αυτά , έμφαση δόθηκε στην αξία του Αλιάκμονα , στη
διαπίστωση προβλημάτων και των επιπτώσεών τους , καθώς και στην αναζήτηση
και εξεύρεση λύσεων. Για παράδειγμα στην ενότητα "Ύδρευση και άρδευση
" έμφαση δόθηκε στην αξία της ύπαρξης του Αλιάκμονα στη ζωή των κατοίκων
, στις συνέπειες της χρήσης φυτοφαρμάκων , της ύπαρξης χωματερών και βιομηχανιών
και στους τρόπους αντιμετώπισης και αλλαγής της υπάρχουσας κατάστασης με
εφαρμογή βιώσιμων λύσεων.
ΑΛΙΑΚΜΟΝΑΣ:
Πηγή ζωής και ενέργειας
Μορφολογία του ποταμού Αλιάκμονα
Οι χιονισμένες κορυφές της Πίνδου και πιο συγκεκριμένα τα βουνά Βέρνο
(ή Γράμμος) και Βόιο είναι η μάνα που γεννά και τρέφει το μεγαλύτερο σε
μήκος, καθαρά ελληνικό ποταμό, τον Αλιάκμονα. Σε μια διαδρομή ανάμεσα
σε βουνά, χαράδρες, κοιλάδες προσπαθεί να βρει διέξοδο. Συναντά ρυάκια,
χείμαρρους, παραπόταμους, περνά από τους νομούς Καστοριάς, Γρεβενών, Κοζάνης,
Ημαθίας, για να φτάσει στο προορισμό του που είναι η θάλασσα. Μετά από
μια διαδρομή 297 χιλιομέτρων και μέση ετήσια απορροή 2.030.000.000 κυβ.
μέτρων, φτάνει στο Θερμαικό Κόλπο.
Εκμετάλλευση του Αλιάκμονα
Ο Αλιάκμονας αποτελεί για την περιοχή τη σπουδαιότερη κινητήριο δύναμη,
αφού το μεγαλύτερο μέρος της ανάπτυξης στηρίζεται στο ποτάμι και το αρδευτικό
δίκτυο που συνδέεται με αυτό, καθώς και στη χρήση του για την παραγωγή
ηλεκτρικής ενέργειας με τα υδροηλεκτρικά εργοστάσια που λειτουργούν στην
περιοχή. Η ύδρευση πόλεων, κοινοτήτων και οικισμών του νομού γίνεται κατά
ένα μεγάλο μέρος, επίσης από τα αποθέματα νερού του Αλιάκμονα και των
παραποτάμων του. Οι βιομηχανίες του νομού καλύπτουν τις ανάγκες λειτουργίας
τους χρησιμοποιώντας το υδάτινο δυναμικό του Αλιάκμονα.
Ο Αλιάκμονας ως αποδέκτης αποβλήτων
Όλο το δίκτυο των επιφανειακών ρεόντων υδάτων, δηλαδή ο Αλιάκμονας και
οι παραπόταμοί του, καθώς και το αποστραγγιστικό δίκτυο, δέχεται κάθε
είδους απόβλητα, όπως αστικά, βιομηχανικά, αγροτικά, κτηνοτροφικά, χημικά
κτλ. Οι βιομηχανίες του νομού είναι εγκατεστημένες κατά το μεγαλύτερο
μέρος τους γύρω από την αποστραγγιστική τάφρο 66 καθώς και στην περιοχή
γύρω από τον αποστραγγιστικό ποταμό Λουδία. Η δραστηριότητα των μονάδων
αυτών έχει ως αποτέλεσμα την παραγωγή αποβλήτων. Ακόμη, έντονη είναι η
επιβάρυνση με αγροχημικά (λιπάσματα και φυτοφάρμακα) των υδάτινων αποδεκτών
επιφανειακών και υπόγειων, αφού εκτιμάται ότι περίπου 80.000.000 κιλά
λιπάσματα κάθε τύπου, καθώς και 700.000 κιλά φυτοφάρμακα χρησιμοποιούνται
κάθε χρόνο στις καλλιέργειες του νομού. Από μετρήσεις που έγιναν μεταξύ
1995-97 από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, το ΙΓΜΕ και το ΑΠΘ στις εκβολές
των ποταμών Λουδία, Αλιάκμονα, Αξιού και στους υγροβιότοπους του Δέλτα
των ποταμών αυτών, ανιχνεύθηκαν υπολείμματα φυτοφαρμάκων. Σε όλες τις
δειγματοληψίες βρέθηκαν δείγματα επιβαρημένα.
Μια τρίτη εστία ρύπανσης των υπογείων νερών είναι και οι χώροι απόσυρσης
φρούτων (χωματερές). Μόνο την τελευταία δεκαετία έχουν θαφτεί χωρίς κανένα
μέτρο υγιεινής ταφής περίπου 1,5 τρισεκατομμύρια κιλά ροδάκινα στο κάμπο
της Ημαθίας. Επίσης οι χώροι διάθεσης των οικιακών - αστικών απορριμμάτων
είναι συνήθως τοποθετημένοι κοντά στις όχθες ποταμών ή υδρορεμάτων. Οι
όχθες για παράδειγμα του Αλιάκμονα, φιλοξενούν τους σκουπιδότοπους Βέροιας,
Μελίκης και Αλεξάνδρειας. Οι δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία λόγω της
ύπαρξης υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων και άλλων βιομηχανικών και αστικών αποβλήτων
στο νερό και η σύνδεση τους με την εμφάνιση πολλών ασθενειών, έχει αποδειχθεί
διεθνώς και έχει προκαλέσει την έντονη ανησυχία της διεθνούς κοινότητας.
O υγρότοπος του Αλιάκμονα
Ο ποταμός αποτελεί έναν υγρότοπο σπουδαίας σημασίας. Στο Δέλτα του ποταμού
συναντάμε πολλά και μάλιστα ορισμένα σπάνια και υπό εξαφάνιση είδη ζώων,
κυρίως πουλιών. Η διατήρηση της χλωρίδας και πανίδας σε υγρότοπους όπως
αυτός του Αλιάκμονα, αποτελεί αντικείμενο κοινοτικών και διεθνών συμφωνιών
(πχ. Συνθήκη Ramsar, Natura 2000, οδηγία πλαίσιο για τα ύδατα 2000/60).
Όμως οι λόγοι που προαναφέρθηκαν, καθώς και το παράνομο κυνήγι στις προστατευόμενες
περιοχές απειλούν τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και της οικολογικής
ισορροπίας της περιοχής και όχι μόνο.
*Όπου αναφέρεται ο Αλιάκμονας εννοείται το σύνολο του ποταμού (τεχνητές
λίμνες, κυρίως σώμα και δέλτα ποταμού)
Η
ΕΛΠΙΔΑ
Μπροστά
σε όλα αυτά δεν πρέπει να μείνουμε απλοί θεατές. Στο χέρι μας είναι να
σταματήσουμε την καταστροφή και να φτιάξουμε έναν καλύτερο αυριανό κόσμο.
Οι λύσεις υπάρχουν και θα σας τις πούμε εμείς, τα παιδιά !
·
Να σταματήσει αμέσως το παράνομο κυνήγι ! Να μάθουν όλοι πόσο σημαντικό
είναι να προστατεύουμε όλα τα είδη ζώων!
· Να γίνουν χώροι υγειονομικής ταφής των απορριμμάτων και να μειώσουμε
τα σκουπίδια ξαναχρησιμοποιώντας και ανακυκλώνοντας όσα περισσότερα υλικά
μπορούμε!
· Να μειώσουμε στο ελάχιστο τη χρήση φυτοφαρμάκων και να στραφούμε στη
βιολογική γεωργία που χρησιμοποιεί μόνο φυσικούς τρόπους καλλιέργειας!
Η
ΟΜΑΔΑ ΜΑΣ
Μαθητές
των δυο τμημάτων της Δ΄ Τάξης του σχολείου: Αναστασιάδης Β., Έλντι Π.,
Ζουρνατζή Ι., Ζουρνατζής Π., Κωνσταντινίδου Φ., Μαββίδου Α., Νικόλ Ελ.,
Νοτοπούλου Μ., Παρασχόπουλος Κ., Ριφάτογλου Α., Ριφάτογλου Τζ., Σαράτσι
Α., Στυλιανίδης Α., Τοπάλ Ισμαήνογλου Μ., Τοπαλίδου Π., Χασάνογλου Φ.,
Αδάμου Κ., Ανδρονικίδης Κ., Απτιραχμάν Χ., Γκιρνέτα Φ., Ζουρνατζή Π.,
Κάζαλη Γκ., Κοζίδης Π., Κόντου Γ., Λάλα Κ., Μπακιρτζής Ρ., Μπακιρτζής
Χρ., Παπαδοπούλου Ελ., Σαντίκου Ε., Σουλειμάνογλου Α., Στόκας Ρ., Τσογμελίδου
Ε., Φαρασοπούλου Μ.
Εκπαιδευτικοί
- Συντονιστές του προγράμματος
Ζ. Δημητριάδου, Μ. Πετρομελίδης
|