Δημοτικό Σχολείο Ν. & Π. Λυκογιάννης - Ν. Νικομήδειας -
Λαζοχωρίου - Ταγαροχωρίου

Τίτλος Προγράμματος: "Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στην Περιοχή μας"
Διάρκεια Προγράμματος: 2004 - 2005

Ολοκληρώνοντας τις δράσεις της η περιβαλλοντική ομάδα του σχολείου δημιούργησε ένα έντυπο και ένα DVD

Περιεχόμενα του εντύπου: 1. Εισαγωγή 2. Νερό πηγή ζωής - Το νερό στη ζωή μας - Ιδιότητες του νερού - Ο κύκλος του νερού - Νερό και λαϊκή σοφία 3. Το νερό στην περιοχή μας - Αλιάκμονας - Λίμνες Αλιάκμονα - Τριπόταμος - Αράπιτσα - Τάφρος "66" - Λουδίας 4. Οι χρήσεις του νερού στην περιοχή 5. Η ρύπανση του νερού 6. Θεατρικό 7. Ανοιχτή επιστολή 8. Δραστηριότητες 9. Αφίσες 10. Παράρτημα 11. Βιβλιογραφία

Επιλογές - Αποσπάσματα

Φέτος εμείς οι μαθητές των Γ' και Δ' τάξεων του Δημ. Σχολ. Ν. & Π. Λυκoγιάwης - Ν. Νικομήδειας - Ταγαροχωρίου - Λαζοχωρίου ασχοληθήκαμε στα πλαίσια του προγράμματος περιβαλλοντικής εκπαίδευσης με το νερό γενικά, αλλά, και ειδικότερα το νερό στην περιοχή μας και τις λίμνες του Αλιάκμονα.
Πριν όμως σας πούμε λίγα πράγματα απ' αυτά με τα οποία ασχοληθήκαμε και μάθαμε θα θέλαμε να σας πούμε τι είναι περιβαλλοντική εκπαίδευση.
Περιβαλλοντική εκπαίδευση είναι μια διαρκής διαδικασία με την οποία όλοι οι άνθρωποι, και φυσικά εμείς τα παιδιά, θα αποκτήσουμε γνώσεις, αξίες, δεξιότητες και εμπειρίες που είναι αναγκαίες για να καταλάβουμε ότι ο άνθρωπος βρίσκεται σε αλληλεξάρτηση με το περιβάλλον και γι' αυτό πρέπει να κάνει κάτι για να λύσει τωρινά ή μελλοντικά προβλήματα. Ο άνθρωπος πρέπει να ικανοποιεί τις ανάγκες του, αλλά, να σκέφτεται και τις ανάγκες των μελλοντικών γενεών. Η λέξη αειφορία έμεινε στο μυαλό όλων μας.

Ας έρθουμε τώρα στο θέμα μας: "Νερό"
Για να υπάρχει ζωή στη γη πρέπει οπωσδήποτε να υπάρχει το νερό. Μπορούμε να πούμε πως είναι το αίμα της γης. Μάθαμε ότι αν και η γη μας είναι μια γαλάζια σφαίρα που το 70% της επιψάνειας της καλύπτεται από νερό, λιγότερο από 1 % είναι το καθαρό νερό το οποίο μπορεί να χρησιμοποιήσει ο άνθρωπος. Μέχρι τώρα το νερό για μας ήταν κάτι σίγουρο, που το σπαταλούσαμε αλόγιστα και δεν είχαμε σκεφτεί τι μπορεί να συμβεί αν λείψει. Τώρα όμως έχουμε καταλάβει πως πρέπει η διαχείρισή του να γίνεται με σκέψη, γιατί είναι το πολυτιμότερο αγαθό.
Τα θέματα τα οποία μας απασχόλησαν ήταν: κατανομή του νερού στη γη, ο κύκλος του νερού, ιδιότητες και σύσταση του νερού, φυσικές καταστάσεις του νερού, νερό και υγεία, το νερό στην καθημερινή ζωή, το νερό στη γεωργία, νερό και βιομηχανία, νερό και ενέργεια, οι υγρότοποι και η σημασία τους.
Γνωρίσαμε τον υδάτινο πλούτο της περιοχής μας, επισκεφθήκαμε τις τεχνητές λίμνες του Αλιάκμονα και καταλάβαμε τη σπουδαιότητά του για την ανάπτυξη του νομού μας. Μιλήσαμε για ψάρια, για τα πουλιά και άλλους οργανισμούς που ζουν στα νερά των λιμνών.
Γνωρίσαμε την περιφερειακή τάψρο "66" όπου παρά τα σοβαρά προβλήματα ρύπανσης που αντιμετωπίζει δεν παύει να κρύβει μια σπάνια φυσική ομορφιά.
Τον Τριπόταμο και τις πηγές του, το ποτάμι που έδινε και δίνει ζωή στη Βέροια, τον Αλιάκμονα και τις λίμνες του.


Οι λίμνες του Αλιάκμονα
Στον Αλιάκμονα σχηματίζονται τρεις τεχνητές λίμνες. Η λίμνη Πολυφύτου στο νομό Κοζάνης και οι λίμνες Σφηκιάς και Ασωμάτων στο νομό Ημαθίας. Λίμνες που άλλαξαν το οικονομικό, μορφολογι κό και περιβαλλοντικό τοπίο της περιοχής. Δημιουργήθηκαν κυρίως για την παραγωγή φθηνής και καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας αλλά και για την άρδευση του κάμπου της Θεσσαλονίκης.
Κατά μήκος του Αλιάκμονα αυτή τη στιγμή λειτουργούν τέσσερις υδροηλεκτρlκοί σταθμοί, του Πολυφύτου, της Σφηκιάς, των Ασωμάτων και του Μακροχωρίου με συνολική μέση ετήσια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας 922 GWh.

Με το αναρρυθμιστικό έργο που κατασκευάζεται κοντά στο χωριό Αγία Βαρβάρα θα γίνει δυνατή η κάλυψη των αναγκών σε νερό τόσο για τη λειτουργία όλων των υδροηλεκτρικών σταθμών του ποταμού όσο και για την κάλυψη των αναγκών κοινής ωφέλειας.
Η δημιουργία των λιμνών εκτός της παραγωγής φθηνής και καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας βοήθησε στη συστηματική και απρόσκοπτη άρδευση του κάμπου της Θεσσαλονίκης έτσι ώστε να είναι από τις λίγες γεωργικές περιοχές της πατρίδας μας που δεν αντιμετωπίζει έλλειψη νερού.
Ακόμη, η Θεσσαλονίκη, σχετικά πρόσφατα, εξασφάλισε τις απαραίτητες ποσότητες νερού από τον Αλιάκμονα έτσι ώστε η υδροδότηση της πόλης να γίνεται χωρίς πρόβλημα και να καλύπτονται οι ανάγκες ενός και πλέον εκατομμυρίου ανθρώπων.

Εκτός όμως από τα παραπάνω η δημιουργία των φραγμάτων βοήθησε στην αντιμετώπιση των καταστροφών από τις πλημμύρες που γίνονταν κατά το παρελθόν όταν ο Αλιάκμονας φούσκωνε. Άλλωστε σ΄ αυτή τη τελευταία πεδινή διαδρομή του ποταμού δεν υπήρχε μόνιμη κοίτη, αλλά συχνά άλλαζε διαδρομή.
Η προσφορά στη φύση τώρα, από τα ανθρώπινα αυτά έργα, ήταν η δημιουργία ενός υγρότοπου που βοήθησε στο να βρουν καταφύγιο πλήθος μεταναστευτικών πουλιών ενώ ο πληθυσμός των ψαριών που ζούσε στα νερά του Αλιάκμονα αυξήθηκε σημαντικά.

Τα αρνητικά σημεία από την παρέμβαση στη φύση με τη δημιουργία των τεχνητών λιμνών ήταν η αυξομείωση της στάθμης των νερών στις λίμνες λόγω της λειτουργίας των υδροηλεκτρικών εργοστασίων με αποτέλεσμα να δημιουργείται πρόβλημα στην παρόχθια ζωή. Βέβαια με τη λειτουργία του αναρρυθμιστικού φράγματος και την επανάντληση των νερών ελπίζουν οι υπεύθυνοι ότι θα ξεπεραστεί αυτό το πρόβλημα.
Ένα άλλο αρνητικό σημείο είναι ότι κόπηκε ο δρόμος μεταξύ των Πιεριών και του Βερμίου με αποτέλεσμα πολλά ζώα να μην έχουν πρόσβαση στην άλλη πλευρά.
Τέλος πολλοί επιστήμονες λένε ότι αιτία του σεισμού της Κοζάνης αλλά και άλλων στο μέλλον είναι η δημιουργία των φραγμάτων και η δέσμευση μεγάλων ποσοτήτων νερού.

Κατά τη διάρκεια του προγράμματος με συνεργασία δασκάλων - μαθητών πραγματοποιήθηκε, ο σχεδιασμός και η υλοποίηση των παρακάτω δραστηριοτήτων: α. Το νερό πηγή ζωής (το νερό στη ζωή μας, οι ιδιότητες του νερού, ο κύκλος του νερού, νερό και λαϊκή σοφία) β. Το νερό στην περιοχή μας (Αλιάκμονας, οι λίμνες του Αλιάκμονα, Τριπόταμος, Αράπιτσα, Τάφρος "66", Λουδίας) γ. Οι χρήσεις του νερού στην περιοχή μας δ. Η ρύπανση του νερού ε. Θεατρική αγωγή "Ο κύκλος του νερού", "Για να μην πούμε το νερό νεράκι" στ. Παρεμβάσεις μαθητών - Ανοιχτές επιστολές προς τους ιδιώτες-αρμόδιους ψορείς (Νομάρχη-Δήμαρχο Αποστόλου Παύλου)

Ενημερωτικό φυλλάδιο που διανεμήθηκε στους κατοίκους της Ν. Νικομήδειας

2. Οργανώθηκαν επισκέψεις και δραστηριότητες στις όχθες του Αλιάκμονα, του Τριπόταμου, της Αράπιτσας, του Εδεσσαίου και της Περιφερειακής Τάφρου "66" και επισκεψθήκαμε τα Κ.Π.Ε. Νάουσας, Ελευθερίου - Κορδελιού και Έδεσσας, ακόμη το Μουσείο νερού Θεσσαλoνίκης, το υδροηλεκτρικό εργοστάσιο της Σφηκιάς, τις δεξαμενές ύδρευσης Βέροιας και τον υδατόπυργο της Ν. Νικομήδειας. 3. Δημιουργήθηκαν φύλλα εργασίας, ερωτηματολόγια, 4. Διανεμήθηκαν ενημερωτικά φυλλάδια από τους μαθητές στους κατοίκους του χωριού. Όλα συντάχθηκαν ύστερα από παρατήρηση, καταγραψή, μέτρηση, συζήτηση, φωτογράψηση, συλλογή πληροφοριών, μετά από προγραμματισμένες εκπαιδευτικέςσυναντήσεις με πρόσωπα όπως ο κύριος Δάσκαλος Δημήτρης, πολιτικός μηχανικός,υπάλληλος της ΔΕΥ Α Βέροιας,

που μας μίλησε για τα δίκτυα ύδρευσης, πώς ψτάνει το νερό στο σπίτι μας και τι μέτρα παίρνονται για να είναι καθαρό και υγιεινό. Ο κύριος Παπαδόπουλος Νίκος, πάρεδρος του δημοτικού διαμερίσματος της Ν. Νικομήδειας, ο οποίος μας μίλησε για τους υδατόπυργους, τα υπόγεια νερά και την ύδρευση των χωριών της περιοχής απ' αυτά τα νερά. Η κυρία Νοϊδου Μαρία, δασοπόνος - περιβαντολόγος, η οποία μας μίλησε για τα πτηνά που ζουν και βρίσκουν καταφύγιο στους υγρότοπους της περιοχής.
Καθ' όλο το διάστημα εψαρμογής του προγράμματος γινόταν συνεχής ενημέρωση της κάθε ομάδας προς τις άλλες και παρουσίαση των πορισμάτων μας. Δημιουργήθηκε σε κάθε τάξη περιβαλλοντική γωνία για έκθεση άρθρων, εικόνων, χαρτών, κειμένων μαθητών, ζωγραφικών έργων, κολάζ, πήλινων κατασκευών κλπ.
Τον τελευταίο μήνα έγινε ομαδοποίηση του υλικού, καταγραφή παρατηρήσεων, εξαγωγή συμπερασμάτων και παρουσίαση αυτών καθώς και διάφορων προτάσεων των μαθητών σε τοπικούς φορείς σε εκδήλωση κατά την οποία έγινε έκθεση της συλλογής φωτογραφικού υλικού, από το πρόγραμμα, χαρτών, και παρουσίαση θεατρικού δρώμενου.
Για την πραγματοποίηση του προγράμματος χρησιμοποιήθηκαν θεματικές ενότητες Γλώσσας, Μελέτης του περιβάλλοντος (ποσότητα και κατανομή νερού στη γη, επιφανειακά, υπόγεια νερά, υγρότοποι συνθήκης RAMSAR, άλλοι υγρότοποι, ιδιότητες και σύσταση του νερού, υπόγεια νερά, πόσιμο νερό, νερό στο σπίτι), Μαθηματικών, Θρησκευτικών ,Τεχνικών, και Θεατρικής Αγωγής.
Η αξιολόγηση του όλου προγράμματος γινόταν κατά τη διάρκεια αυτού με συζητήσεις, κατασκευές, φυλλάδια εργασιών και παιχνίδια ρόλων, ενώ και η παρουσίαση όλου του προγράμματος στην τοπική κοινωνία είναι μια μορφή αξιολόγησης.

Κάτι ακόμη θα θέλαμε να πούμε εμείς οι μαθητές της περιβαλλοντικής ομάδας. Μάθαμε και άλλα πράγματα στη διάρκεια του προγράμματος:
Μάθαμε να δουλεύουμε σε ομάδες. Ο χωρισμός ήταν πάντα τυχαίος, αυτό στην αρχή δε μας άρεσε, καθώς όμως προχωρούσαν οι συναντήσεις μας μάθαμε να συνεργαζόμαστε, να καταλαβαίνουμε τι θα πει ομάδα και να προσπαθούμε για ένα καλό αποτέλεσμα.
Είχαμε στη διάθεσή μας άφθονο εποπτικό υλικό και σε κάθε συνάντηση υπήρχε πότε κολάζ, πότε ζωγραφιά, πότε δημιουργία γραπτού λόγου (ποιήματα, παραμύθια), πότε διαγωνισμοί για λύσεις σταυρόλεξων, κρυπτόλεξων, ακροστιχίδων ανάλογα με το τι θα προέκυπτε μετά τη συνάντησή μας.
Κάναμε ωραίες εκδρομές και προδεγγίσεις. Εκείνο όμως που διαπιστώσαμε είναι ότι τίποτα δεν περιγράφει καλύτερα το νερό από τη φράση:

"ΝΕΡΟ - ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ"


Η ΟΜΑΔΑ ΜΑΣ

Αγγιανίδης Στ., Αλεπίδης Κ., Βαρκάδος Χρ., Βοργιατζίδου Ρ., Θεολογίδου Ελ., Καραπουλιτίδου Φ., Κάτσα Μ., Καφετζή Ι., Κετόγλου Θ., Κορωνίδου Κ., Κοuτσούκης Κ., Ματοuλόπουλος Δ., Μαχανίδης Αθ., Μεντεμετζόγλου Ε., Νεδέλτσου Π., Σιδηροπούλου Ε., Σταφuλίδης Αν., Σταφuλίδου Γ., Ρεβενικιώτη Σ., Χότζα Τζ., Φιλιππίδης Β., Τσαβαρής Κ., Αγγιανίδου Κ., Αμανατίδου Σ., Καραγιοβάwη Αν., Καραπουλιτίδης Χρ., Κιουτάχιαλη Α., Κυκίδης Π., Κυκίδου Ρ., Μάλαμας Γ., Παγωνίδου Κ., Πασχαλίδου Ε., Σακαλής Μ., Σταφυλίδου Π., Τσαβδαρίδης Γ., Φενερίδου Μ., Κορωνίδου Ε.,

Εκπαιδευτικοί -Συντονιστές του προγράμματος:
Ορφανίδης Κ., Σταματιάδης Κ.

Προηγούμενο