ΙΧΘΥΟΠΑΝΙΔΑ

 

Γλήνι (Tinca tinca), οικογένεια Cyprinidae

 

Έχει πρασινωπό χρώμα, μικρά λέπια, με μήκος που συνήθως δεν ξεπερνά τα 40 εκατοστά, και βάρος τα 2 kgr. Είναι αρκετά ανθεκτικό είδος, και αντέχει σε πολύ χαμηλά επίπεδα συγκέντρωσης διαλυμένου οξυγόνου. Ζει σε λασπώδη ή πυκνόφυτο πυθμένα, είναι φυτοφάγο είδος, αλλά τρέφεται και με μικρά ασπόνδυλα και οργανικά υπολείμματα που βρίσκει ανασκαλεύοντας το βυθό. Γεννάει τα αυγά μετά το τέλος της άνοιξης, όταν η θερμοκρασία του νερού υπερβεί τους 180 C. Εναποθέτει τα αυγά του σε ρηχά νερά της λίμνης και σε περιοχές που διαθέτουν πλούσια υδρόβια βλάστηση.

 

Γλήνι

 

 

Γουλιανός (Silurus glanis), οικογένεια Siluridae

 

Το πλέον μεγαλόσωμο ψάρι του γλυκού νερού της Ευρώπης αλλά και της λίμνης μας. Είναι επίμηκες, χωρίς λέπια, με πρασινωπή ή μαύρη ράχη και ανοιχτόχρωμη κοιλιά.

Είναι σχετικά ανθεκτικό είδος και προτιμά περιοχές με λασπώδη πυθμένα. Την ημέρα παραμένει μέσα στη λάσπη ή κάτω από πέτρες, ενώ τη νύχτα κινείται προς αβαθή σημεία αναζητώντας την τροφή του. Έχει πεπλατυσμένο κεφάλι με τρία ζεύγη μουστάκια από τα οποία αυτά στο επάνω χείλος είναι πολύ μακριά. Είναι αδηφάγος, αρπακτικός, ικανός σε περιορισμένο χώρο να εξαφανίσει ολόκληρους ιχθυοπληθυσμούς.

Στο στάδιο του γόνου τρέφεται από ζωοπλαγκτόν, ενώ στα άλλα στάδια και μάλιστα από πολύ νωρίς τρέφεται με ψάρια, βατράχια και πολλές φορές ακόμη και με μικρά υδρόβια πουλιά και τρωκτικά. Λόγω της εύγευστης σάρκας του αποτελεί ψάρι σημαντικής εμπορικής αξίας. Στη λίμνη της Καστοριάς έχουν ψαρευτεί γουλιανοί πάνω από 100 κιλά. Γεννάει τα αυγά του μετά το τέλος της άνοιξης, όταν η θερμοκρασία του νερού υπερβεί τους 18οC, στα ρηχά νερά της λίμνης και σε περιοχές με πλούσια υδρόβια βλάστηση.

Γουλιανός

 

 

Ηλιόψαρο (Lepomis gibbosus)

 

Είναι ενδημικό είδος της Βόρειας Αμερικής. Στην Ευρώπη εισήχθηκε από 1881 και στην Ελλάδα έχει καταγραφεί στον Έβρο, Στρυμόνα και Αλιάκμονα και στις λίμνες Καστοριάς, Κερκίνη και στις Πρέσπες.  Δεν γνωρίζουμε τον τρόπο εισαγωγής του στη λίμνη της Καστοριάς.

Το ηλιόψαρο φτάνει το πολύ τα 40 εκατοστά αλλά συνήθως το μέγεθός του κυμαίνεται στα 15-20 εκατοστά. Έχει οβάλ σχήμα και είναι πεπιεσμένο στις πλευρές. Ο χρωματισμός του περιλαμβάνει πορτοκαλί, πράσινες, κίτρινες ή μπλε κηλίδες σε λαδί ράχη και κιτρινωπές πλευρές.

Τα ηλιόψαρα πολλαπλασιάζονται ταχύτατα. Στη τροφή τους περιλαμβάνονται έντομα, ασπόνδυλα και οστρακοειδή καθώς και μικρότερα ψάρια.

 

 

Ηλιόψαρο

 

Κέφαλος (Leuciscus cephalus), οικογένεια Mugilidae

 

Είναι ψάρι που απαντάται και στις ακτές θαλασσών, αλλά και σε ποτάμια. Έχει μεγάλα λέπια σχετικά παχύ σώμα και διχαλωτή ουρά. Το διαιτολόγιό του είναι μικτό.

Στο στάδιο του γόνου αποτελείται από ζωοπλαγκτόν και φύκη, ενώ στα επόμενα στάδια τρέφεται με προνύμφες εντόμων, σκουλήκια, υδρόβια βλάστηση, αλλά και μικρά ψάρια για τα μεγαλύτερα άτομα. Ο κέφαλος έχει γκριζοπράσινο χρωματισμό στη ραχιαία περιοχή, ασημένιο στις πλευρές και άσπρο στην κοιλιακή περιοχή. Το βάρος του στη λίμνη της Kαστοριάς δεν ξεπερνά το ένα κιλό. Αναπαράγεται από τα μέσα μέχρι και το τέλος της άνοιξης, όταν η θερμοκρασία του νερού υπερβεί τους 12ο C. Εναποθέτει τα αυγά του στα ρηχά νερά της λίμνης, τα οποία και προσκολλώνται πάνω σε πέτρες και σε φυτά.

 

Κέφαλος

 

 

 

Κυπρίνος ή Γριβάδι (Cyprinus carpio), οικογένεια Cyprinidae

 

Είναι ψάρι αρκετά ανθεκτικό και ζει συνήθως σε λασπώδη πυθμένα. Πρόκειται για αργοκίνητο ψάρι του βυθού που μετακινείται κυρίως τη νύχτα. Είναι φυτοφάγο είδος και τρέφεται με σπόρους φυτών αλλά και με νύμφες εντόμων. Γεννάει συνήθως στα τέλη της άνοιξης, όταν η θερμοκρασία του νερού υπερβεί τους 17ο C σε ρηχά και καθαρά νερά της λίμνης, ανάμεσα σε υδρόβια φυτά. Σε ηλικία 3 -4 χρόνων το μήκος του φτάνει τα 20-40 εκατοστά και το βάρος του τα 3kgr - 4kgr.

 

Γριβάδι

 

 

Παλαιότερα η Καστοριά ήταν φημισμένη για τα γριβάδια της. Δυστυχώς η παραγωγή του σήμερα περιορίζεται συνεχώς, ίσως λόγω ανταγωνισμού με άλλα είδη ψαριών ιδιαίτερα με την "πεταλούδα". Το μικρό (νεαρό) γριβάδι λέγεται τσουκάνι στην Καστοριά.

 

Πεταλούδα (Carassius auratus gibelio), οικογένεια Cyprinidae

 

Είναι ψάρι πολύ ανθεκτικό και αντέχει και σε πολύ χαμηλά επίπεδα συγκέντρωσης διαλυμένου οξυγόνου. Ζει και σε στάσιμα νερά αλλά και σε νερά με μεγάλη ροή κυρίως σε περιοχές με πυκνή υδρόβια βλάστηση και λασπώδη πυθμένα.

 Εμφανίζεται στη λίμνη της Καστοριάς από το 1985 και μετά. Πιθανότατα εισήχθη από τη λίμνη Κερκίνη, κατά τις μαρτυρίες των ψαράδων της λίμνης, χωρίς να μελετηθεί λεπτομε-ρώς η ιχθυοπαραγωγική ισορροπία της. Σήμερα είναι το ψάρι με τη μεγαλύτερη πα-ραγωγή στη λίμνη, με μικρή όμως εμπορική αξία εξαιτίας των πολλών αγκαθιών που έχει και της όχι και τόσο εύγευστης σάρκας του. Πιθανώς η ταχεία εξάπλωσή του να οφείλεται στον ιδιόμορφο τρόπο αναπαραγωγής του.

 

Πεταλούδα

 

Ο πληθυσμός του αποτελείται μόνο από θηλυκά άτομα, που κατά την αναπαραγωγική περίοδο (τέλη του χειμώνα μέχρι και τα τέλη της άνοιξης) τα αυγά τους επιβρέχονται από κυπρινοειδή (γριβάδι, πλατίκα) χωρίς όμως να λαμβάνει χώρα πραγματική γονιμοποίηση (γυνογένεση). Το διαιτολόγιό του είναι μικτό, είναι δηλαδή παμφάγο ψάρι, το οποίο τρέφεται κυρίως με πλαγκτόν, τόσο με φυτοπλαγκτόν όσο και με ζωοπλαγκτόν.

Ο διαχωρισμός τους από το γριβάδι είναι εύκολος λόγω της έλλειψης μυστάκων και των μεγάλων λεπιών.

 

 

Περκί ή Πρικί (Perca fluviatilis), οικογένεια Esocidae

 

Το πρικί εισάγεται στη λίμνη της Καστοριάς το 1936 λόγω της εύγεστης σάρκας του αλλά και της διαιτητικής του σπουδαιότητας για τον άνθρωπο. Το σώμα του καλύπτεται από 5-9 κάθετες λωρίδες σκούρου χρώματος, στη ραχιαία περιοχή είναι γκριζοπράσινο, ενώ στις πλευρές ασημένιο και άσπρο στην κοιλιακή περιοχή. Χαρακτηριστικό του επίσης είναι το διπλό ραχιαίο πτερύγιο. Το μέσο μήκος του δεν ξεπερνά τα 25 εκατοστά και το βάρος του το1kgr.

 

Πρικί

 

Το πρικί είναι είδος στο οποίο δεν αρέσει η έντονη κινητικότητα και για να επιβιώσει προτιμά τα καθαρά νερά με σκληρό πυθμένα. Τρέφεται στα πρώτα στάδια από πλαγκτόν, ενώ στα επόμενα από νύμφες εντόμων, ισόποδα, αμφίποδα και σε μεγάλο βαθμό από γόνο ψαριών (κυρίως τσιρόνια), αλλά ακόμα και από τον ίδιο του το γόνο. Σχηματίζει μικρά κοπάδια τόσο κατά την νεαρή ηλικία, όσο και κατά την αναπαραγωγική περίοδο. Αναπαράγεται νωρίς, στις αρχές της άνοιξης όταν η θερμοκρασία του νερού δεν έχει ακόμα υπερβεί τους 10ο C.

 

 

Τσιρώνι ή Πλατίκα (Rutilus rutilus), οικογένεια Cyprinidae

 

Από τα κοινά και πολυάριθμα ψάρια της λίμνης της Καστοριάς. Πρόκειται για σχετι-κά αργοκίνητο ψάρι. Συνήθως ζει κατά κοπάδια, μετακινούμενο κατά τη διάρκεια του χειμώνα σε θέσεις όπου προστατεύεται καλύτερα.

Είναι κυρίως φυτοφάγο είδος, αλλά στο διαιτολόγιό του περιλαμβάνονται και προνύμφες εντόμων και μαλακόστρακα. Το μέγεθός του δεν ξεπερνά τα 15-20 εκατοστά και το βάρος του τα 1 kgr -3 kgr . Αναπαράγεται από τις αρχές της άνοιξης , όταν η θερμοκρασία του νερού έχει υπερβεί τους 10οC. Εναποθέτει τα αυγά του κυρίως στα αβαθή νερά σε περιοχές που διαθέτουν αμμώδη ή πετρώδη πυθμένα ή ακόμη και πυκνή υδρόβια βλάστηση, καθώς και σε βαθύτερα νερά πάνω σε πέτρες.

 

 

Τσιρόνι

 

 

 

Τούρνα (Esox lucius), οικογένεια Esocidae

 

Η τούρνα είναι από τα πιο φημισμένα αρπακτικά ψάρια των ευρωπαϊκών χωρών. Έχει μεγάλο στόμα και ισχυρά δόντια, χαρακτηριστικά των σαρκοφάγων ψαριών. Είναι μακρόστενο ψάρι με μήκος 30-50 εκατοστά συνήθως και βάρος που μπορεί να φθάσει και τα 10 κιλά. Τη συναντούμε σε όλα τα είδη των λιμνών εκτός από αυτές πουέχουν όξινα ή πολύ φτωχά νερά σε οξυγόνο.

 

Τούρνα

 

Είναι ψάρι πολύ κινητικό, μπορεί μέσα σε λίγα λεπτά να διανύσει μεγάλες αποστάσεις ψάχνοντας για την τροφή του. Τρέφε-ται με διάφορα ασπόνδυλα και προνύμφες εντόμων, όταν είναι σε νεαρή ηλικία και με ψάρια, μικρά υδρόβια θηλαστικά, αμφίβια ακόμη και υδρόβια πτηνά σε ώριμη ηλικία. Η γέννηση των αυγών γίνεται από πολύ νωρίς, δηλαδή από τα μέσα σχεδόν του χειμώνα μέχρι και τα τέλη της άνοιξης, σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες νερού από μόλις 2οC μέχρι και πάνω από τους 12ο C.

 

 

Επιστροφή στην κεντρική σελίδα του ΚΠΕ Καστοριάς